بيما ريهاى انگلى در ماهيا ن آ كواريومى :
اين نوع بيمارى توسط انگل ( پارا زيت ) بوجود مى آ يد. ماهى حامل انگل يا جسد ما هى
مريض مرده ، منابع اصلى بيما رى انگلى ميباشند كه به آ نها منشاء اوليه گويند.
منا بع ديگرى كه با منابع اصلى بيمارى معمولاً همراه مى شوند نظير خوراك ، لوازم و
تجهيزات آ لوده آ كواريوم ، آ ب آ كواريوم وموا د دفعى نيز مى توانند باعث شيوع بيمارى
شوند. به اين گونه منابع آ لودگى ، منبع غير مستقيم يا ثانويه گويند.
عامل بوجود آ ورنده بيماريهاى انگلى در ماهيان آ كواريومى ميتوا ند توسط تاژكدا ران،
كرمهاى انگلى ، مژكداران وسخت پوستان ايجاد شود
معرفى بيماريهاى انگلى در ماهيان آ كواريومى :
بيماريهائى كه توسط تاژكداران ايجاد ميشود :
1- بيمارى oodinium ( velvet ) د ر ماهيان زينتى آ ب شيرين :
اين بيمارى يكى از بارزترين بيماريهاى انگلى در ماهيان آ كواريومى ميباشد عامل بيمارى
يك نوع تاژكدار ميباشد كه داراى منشاء گياهى است
درابتدا ماهى خود را به صخره ها ، گياهان واشيا ء دا خل آ كواريوم مى مالد. در مرا حل
بعدى پوست ماهى بيمار از دانه هاى ريز طلا ئى رنگ ( زرد رنگ ) پوشيده ميشود كه قطر
اين دانه ها حدود 3/0 ميلى متر است كه از دانه هاى بوجود آ مده در بيمارى ich كوچكتر
وقابل تمايز است
نشانه هاى بيمارى oodinium در ابتدا معمولاً بر روى باله ها نمايان ميشود وسپس در
مراحل پيشرفته تربرروى تما م بدن ماهى گسترش ميا بد اين حالت مانند اين است كه برروى
بدن ماهى آ رد ريخته ا ند كه ماهى بيمار ظاهرى مخمل مانند به خود ميگيرد ( علت
نامگذارى velvet به اين علت است زيرا در زبان انگليسى به معنى مخمل است )
در مراحل حاد بر روى پوست ماهى حالت پارگى وجراحت پيدا ميكند و چشم ها هم ما ت
ميشود
براى درما ن بايستى از داروهاى مخصوص بيمارى انگلى استفا ده كرد. اين بيمارى بسيار
واگير دار است واگر معالجه نشود باعث مرگ ميشود.
با لا بردن درجه حرارت آ وتاريك بودن هرچه بيشتر آ كواريوم از اقدامات اوليه براى
پيشگيرى ودرمان بيمارى است .
2- بيمارى costia ( كا ستيا ) :
عامل اين بيمارى يك نوع تاژكدا ر است. انگل بوجود آ ورنده بيمارى كاستيا اغلب به حالت
نهفته با ماهى زند گى مى كند. انگل زمانيكه ماهى ضعيف شده وتحت شرائط استرس زا قرار
بگيرد، تكثير پيدا ميكند واز پوست ماهى تغذيه ميكنند
در مراحل ابتدائى شيوع بيمارى ، ماهى خود را به اشياء داخل آ كواريوم مى ما لد و در
مراحل پيشرفته تر، بر روى پوست ماهى بيمار يك لايه سفيد / خاكسترى ايجا د شده و
رنگ بد ن ما ت وباله ها حالت افتاده وچين خورده پيدا ميكنند
اين بيمارى بسيار واگير دا راست واگر ماهى به موقع درما ن نشود خواهد مرد. براى درمان
بايستى از داروهاى مخصوص بيماريهاى انگلى استفاده كرد
3- بيمارى توسط تا ژكدارا ن داخلى :
تعدادى از تاژكداران درون دستگاه گوارش ماهيان آ كواريومى زند گى ميكنند وا ز موا د
مغذى موجود در خوراك خورده شده توسط ماهى ، تغذيه مى كند
ماهى ديسكوس وآ نجل نسبت به اين تاژكداران حسا س هستند و زمانيكه ماهى در معرض
تغذيه نا كا فى ( فقر موا د مغذى مانند ويتامينها ) و عوامل استرس زا قرا ر گيرند ماهى
دچارتيرگى رنگ ، افتا دگى وچين خوردگى با له ها ، بى اشتهائى ، لا غرى وضعف ، كم
تحركى و مدفوع سفيد رنگ ميشود كه ازنشانه هاى حساسيت به اين تا ژكدار است
تغذيه ماهيان آ كواريومى با رژيم غذا ئى كه فقط شامل كرمهاى خونى غير استرليزه
باشد واثرى از موا د گياهى ، ويتامينها ومواد معدنى نباشد از عوا مل بوجود آ ورنده
بيمارى ميباشد
باقيمانده موا د غذائى هضم نشده توسط ماهى ميتواند باعث تكثير وازديا د باكتريها در آ ب
شود كه اين خود باعث سرايت عفونتهاى داخلى به ماهيان آ كواريوم ميشود
لذا براى پيشگيرى بهتر است اولاً از بوجود آمدن عوا مل استرس زا درآ كواريوم جلوگيرى
كرده وثانياً ماهيان آ كواريوم را با يك رژيم غذائى كامل تغذيه نمائيم.
در برخى منابع اين بيمارى را اسپيرو نوكلئوزيس نام برده اند
براى درما ن بهتراست از داروها ئى كه براى عفونتهاى داخلى مناسبند استفاده كرد
بيماريهاى ويروسى در ماهيا ن آ كواريومى :
ويروسها داراى زندگى انگلى بوده و به موجودات زنده حمله نموده ودر داخل سلولهاى
ميزبا ن تكثير حاصل نموده چنين روندى معمولاً باعث ايجا د آ سيب ويا بيمارى در موجود
ميشود برخلا ف ساير بيماريهاى ماهيا ن آ كواريومى كه ميتوا ن با دارو آ نها را درما ن كرد
ويروسها به طور معمول به داروها حساسيتى نشا ن نميدهند
كنترول بيماريهاى ويروسى بر اسا س خوددا رى ا ز ورود بيمارى ومحد ود سازى
پراكندگى ويروسها استوار است يعنى رعايت ا صول پيشگيرى وقرنطينه بسيار ضروريست
معرفى بيماريهاى شايع ويروسى در ميا ن ماهيا ن آ كواريومى :
- بيمارى ليمفوسيستيس ( لنفوسيستيس )
دراين بيمارى ، ويروس در سلولهاى پوست ماهى نفوذ كرده ودر آ نجا سريعاً تقسيم
ميشود و باعث تشكيل توده هاى سلولى ( ضايعات تومور مانند ) بر روى پوست وبا له
ميشود اين ضايعات داراى رنگ كرم متمايل به صورتى يا خاكسترى ميباشد ا لبته به
رنگ قرمز هم ديده شده است كه با چشم غير مسلح قابل مشاهده هستند كه اگر اين
ضايعا ت بوسيله دست لمس شوند زبر هستند
اين توده هاى سلولى سريعاً رشد كرده وباعث ميشوند ويروسها در آ ب رها شوند وباعث
سرايت به ساير ماهيا ن شوند توده هاى سلولى ابتدا بر روى باله ها نمايا ن ميشوند و سپس
بر روى سطح بدن گسترش ميابد
اين بيمارى در اغلب موارد باعث مرگ ومير نميشود فقط ظاهر ما هى را زشت ميكند. تنها
راه جلوگيرى از شيوع اين بيمارى پيشگيرى وقرنطينه است
2- آبله كپور ( Carp pox )
شيوع آ بله كپور تحت تا ثير عوامل وابسته به ميزبان وعوامل محيطى ميباشد . تراكم بالا
در تانك از عوامل زمينه ساز ظهور ويروس ميباشد كه اين مسئله اهميت عوامل استرس زا
را نمايان ميسازد
از علائم بيمارى ضايعات سطحى هستند كه معمولاً سفت هستند وبه صورت پلاكهاى سفيد
شيرى تا خاكسترى رنگ هستند قطرآ نها به آ را مى افزايش يافته ودر موارد شديد به هم
متصل شده ونواحى وسيعى از بدن وباله ها را فرا ميگيرد
ماهيا ن آ لوده اغلب دچار بد شكلى مهره ها ، لا غرى مفرط و تا خير در رشد ميشوند. اين
بيمارى بيشتر در ماهيان كوى وبرخى گونه هاى ماهيا ن گلدن فيش ديده شده است اين
بيمارى اغلب كشنده نيست ولى باعث نقصا ن در رشد و فُرم بدن ميشود
- بيمارى ويرمى بهاره ( Spiring virosis )
عا مل بيمارى از طريق آ ب منتقل ميشود . انگلهائى از قبيل شپشك ميتوانند به عنوا ن
ناقل بيمارى مطرح باشند
از نشانه هاى بيمارى ميتوان به تيره شدن رنگ بدن ، عد م تعادل حركتى ، تورم شكم ،
خونريزى پوستى ، رنگ پريدگى آ بششها وتورم چشمها اشاره كرد. مرگ و مير در اين
بيمارى بالا است ( بالاى 50 درصد است )
خوشبختانه در كشور ما بيماريهاى ويروسى به ندرت در ميا ن ماهيان
آ كواريومى گزارش شده است
بيماريهاى ماهيان زينتى كه به صورت چند عاملى ماهى را مورد تهاجم
قرار ميدهند :
در بعضى موارد مشاهده ميشود كه در ماهى زينتى چند علا مت كلينيكى قا بل رويت است كه
با دقت در آ نها متوجه ميشويم كه مثلاً ماهى مبتلا به دو نوع بيمارى شده است در تصوير
زير ما هى هم مبتلا به بيمارى باكتريا ئى ويبريوزيس ميباشد وهم دچار قارچ دهانى شده
است ( در تصوير بيرون زد گى چشمها وعفونت دها نى كا ملاً نما يا ن است )
در اكثر اين موارد عواملى مثل استرسهاى حرارتى ، تغذيه غير ا صولى ، جا به جا ئى
وضربه ، كيفيت بد آ ب و..... باعث اين نوع بيماريها ميباشد.
در اكثر موارد بيماريهاى انگلى به اين صورت مشاهده ميشوند مثل لكه سفيد ومخملك
( كاستيا ) كه بايستى با كنترول صحيح آ كواريوم از اين موارد جلوگيرى كرد . براى
درمان بايستى از داروهاى مخصوص بيماريهاى انگلى استفاده كرد ويا از داروها ئى
كه به صورت مخلوط هستند استفاده كرد ( هم مواد ضد انگلى دارند وهم ضد باكتريائى )
|
